Orqa miya shikastlanishidan so‘nggi reabilitatsiya jarayonining klinik va funksional natijalari asosida samaradorligini oshirish

Abstract

Orqa miya shikastlanishi (OMSh) zamonaviy tibbiyotning eng murakkab muammolaridan biri bo‘lib, uning reabilitatsiya jarayonida klinik va funksional ko‘rsatkichlarning roli dolzarb masaladir. Ushbu maqola OMShdan keyingi reabilitatsiya samaradorligini baholashning klinik (ASIA shkalasi, EMG) va funksional (FIM, Barthel indeksi, MRT) ko‘rsatkichlari asosida tahlil qilishga bag‘ishlangan. Maqsad – reabilitatsiya dasturlarining samaradorligini obyektiv baholash orqali klinik amaliyotni takomillashtirish. Metodologiya sifatida 50 nafar OMSh bemorlarining prospektiv kohort tadqiqoti o‘tkazildi, ularda reabilitatsiya kursi (3 oy) davomida ko‘rsatkichlar dinamikasi kuzatildi. Asosiy natijalar shuni ko‘rsatdiki, ASIA shkalasi bo‘yicha motor funksiya 25,4 ± 3,2 ballga (p<0,001), FIM indeksi 42,7 ± 5,1 ballga (p<0,01) oshgan. Barthel indeksi dailik faoliyatni 18,2 ± 2,8 ballga yaxshilagan (p<0,05). EMG va MRT ma’lumotlari neyromuskulyar tiklanishni tasdiqlagan. Xulosa qilib aytganda, klinik va funksional ko‘rsatkichlar integratsiyasi reabilitatsiya samaradorligini baholashda yuqori aniqlik beradi va individual dasturlarni ishlab chiqishga imkoniyat yaratadi. Ushbu yondashuv O‘zbekiston tibbiyotida OMSh reabilitatsiyasini yangi bosqichga olib chiqadi, chunki u xalqaro standartlarga mos keladi va mahalliy sharoitlarga moslashtirilgan.